Sarı Sıcak Bir Yolculuk

Sarı Sıcak Bir Yolculuk, geçmişin karanlığında, fotoğraflar, rüyalar ve anılar içinde, kendi gerçeğini ve kimliğini arayan bir kadının içsel yolculuğunun hikayesi... Devamı »

Kağıt Kayıklar

“Bir geldim erguvanlar, bir döndüm mimozalar kaldı mendilimde. Mendilim de yoktu ya, kitap aralarında saklardım anıları. Ayraçlar çıktı, kâğıt kıvrımlarından duraklarımızın izleri silindi sayfalardan. Kenarında... Devamı »

Şebnem Kartal Kimdir?

1969 Ankara doğumluyum. 1991 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümünden mezun oldum. 1995 yılında aynı üniversitede, sosyal psikoloji yüksek lisans programını tamamlayarak psikolojide uzmanlık derecesi aldım. Devamı »

 

PARMAK EMME

kekeParmak emme içgüdüsel bir davranıştır ve bebeğin doğumundan sonraki ilk bir yıl içerisinde bu davranışı sergilemesi normaldir.  Yaşamlarının birinci yılında hemen hemen tüm bebekler parmak emer. Dolayısıyla, parmak emme, bebeğin doğumundan sonraki ilk bir yıl içerisinde gözlemlendiğinde normal bir davranış olarak kabul edilmeli, bir yıldan sonra görüldüğünde ise bir uyum ve davranış bozukluğu olarak kabul edilmelidir.

 

Uyum ve davranış bozukluğu olarak kabul edilen parmak emme ya birinci yıldan sonra devam eder, ya da birinci yıldan sonra durur ve bebeğin ileriki yaşlarında yeniden ortaya çıkar. Parmak emme gerek normal bir davranış olarak, gerekse bir uyum ve davranış bozukluğu olarak ortaya çıktığında bebeklerin duygusal olarak rahatlamalarını sağlar.  Parmağını emen çocuk kendini güvende hisseder.  Parmak emmenin bir uyum ve davranış bozukluğu olarak ortaya çıkmasının sebepleri aşağıdaki maddelerde özetlenmiştir;

 

*İlgisizlik

*Sevgi eksikliği

*Güvensizlik

*Anne–çocuk ilişkisinde yaşanan sorunlar

*Aile içi sorunlar

*Kardeş kıskançlığı

 

Parmak emme sorununun çocuklarda ortaya çıkmasına neden olan en önemli faktörlerden biri anne ile çocuk arasında yaşanan iletişim sorunlarıdır. Çocuğun fiziksel ve duygusal gereksinimlerinin yeterli derecede karşılanmaması çocukta güvensizlik duygularına neden olarak çocuğun parmak emmeye devam etmesine yol açabilir. Ayrıca, çocukla yeterince zaman geçirilmemesi, oyun oynanmaması da çocukta ilgisizlik ve sevgisizlik duygularının oluşumuna neden olarak bu sorunu yaratabilir.  Özetle, ilgi sevgi ve güven gereksinimi karşılanmayan çocuk bu duygusal açığı kapatabilmek için parmak emme davranışını belirli bir yaştan sonra da devam ettirebilir veya ileriki yaşlarda bu davranışı sergilemeye yeniden geri dönebilir.

 

Parmak emme, kimi zaman da aile içindeki kardeş rekabetinin, anne-baba tarafından pekiştirilmesinden dolayı ortaya çıkabilir. Çocuklar, anne-babanın ayrımcılığına ya da aile içindeki aile fertlerinin ayrımcılığına maruz kaldıklarında da parmak emebilirler. Ayrıca, anne-babanın kıyaslamacı tutumu da bu sorunu yaratabilir.

 

Boşanma veya anne-babanın belirli sürelerle ayrı yaşaması, ev içinde yaşanan huzursuzluk, kavga ve tartışma gibi aile içi yaşanan sorunlar da parmak emmeye neden olan faktörlerdendir. Bunun dışında, eşler ve çocuklar arasında yaşanan iletişimsizlik veya sağlıksız iletişim de bu soruna neden olabilir.

 

Emme davranışı sadece parmak emmeyle sınırlı olmayabilir; bazı çocuklar hem parmaklarını emip hem de başka nesneler emebilirler, bazı çocuklar ise parmaklarını emmek yerine başka bir nesneyi emebilirler.  Örneğin, bazı çocuklar belirli bir giysilerini, bazıları battaniye ya da yumuşak bir tüylü oyuncağı, bazıları ise, yastıklarının veya çarşaflarının kenarını emebilir.   Bunun dışında, ayak baş parmağını ya da annelerinin parmağını emen çocuklar da vardır.

 

Anne-babalar bu sorunu ortadan kaldırabilmek için çeşitli yöntemlere başvururlar. Bu yöntemlerin bir çoğu davranışın daha fazla pekişmesine, yani davranışın şiddetinin artmasına veya daha sık tekrarlanmasına neden olur. Bunun dışında, anne-babanın sorunu ortadan kaldırmak için kullandığı hatalı yöntemler yüzünden çocuklar yeni uyum ve davranış sorunları geliştirebilir. Bazı durumlarda da, anne-babanın parmak emme davranışını ortadan kaldırmak için uyguladığı yöntemler çocukla anne-baba arasındaki veya çocukla ailenin diğer fertleri arasındaki iletişimi bozabilir.  Bu hatalı yöntemleri birkaç maddeyle aşağıdaki gibi özetleyebiliriz;

-       çocuğun parmaklarına biber sürme

-       çocuğun parmaklarına boya, uhu vb. maddeler sürme

-       çocuğun ellerine eldiven giydirme

-       çocuğun ellerini bağlama

-       çocuk davranışı tekrarladığında ceza verme

-       çocuk davranışı tekrarladığında aşağılayıcı ifadeler kullanma

-       çocuk davranışı tekrarladığında suçlayıcı ifadeler kullanma

-       çocuk davranışı tekrarladığında fiziksel veya sözlü ifadelerle uyarma

-       çocuk davranışı tekrarladığında fiziksel veya sözlü ifadelerle engelleme

 

Anne-babalara bu hatalı davranışlardan uzak durmalarını öneriyoruz. Bütün bu davranışlar, çocuğun parmak emme sorununu kökten çözemeyeceği gibi çocukla anne-baba arasındaki veya çocukla ailenin diğer fertleri arasındaki iletişimi de bozar. Hatta bu yöntemler nedeniyle, davranışın altı sürekli çizildiği için, sorun pekişebilir ve artabilir. Anne-babaların kullandığı hatalı yöntemlerden birkaçının yaratabileceği sorunları örneklendirebiliriz;

 

Örnek 1 :  Anne-baba çocuğu parmak emmemesi konusunda sık sık uyarıyor, bazen de elleriyle çocuğun ellerini aşağıya indiriyor olsunlar.  Anne-baba bu davranışları ile çocuğu sürekli engellemiş ve baskılamış olurlar. Bu da çocuğun anne-babasına karşı öfke duymasına neden olur. Ayrıca, çocuk engellendikçe, parmak emme isteğini sürekli ertelediği için, daha sık davranışı tekrarlamaya başlayabilir.

 

Örnek 2 :  Anne-babanın parmağını emen çocuğa şu ifadeleri kullandığını düşünelim ‘Parmağını ağzından çekmezsen elindeki mikroplar midene gider, onlar da seni hasta eder’. Bu tip bir ifade çocuğun kendini suçlu hissetmesine neden olabilir. Herhangi başka bir sebeple hasta olduğunda ise, çocuktaki suçluluk duyguları daha çok artabilir; kendi kendini kontrol edemediği için ellerinden mikrop kaptığını ve bu mikroplar nedeniyle de hasta olduğunu düşünebilir.

 

Örnek 3 : Anne-babanın parmağını emen çocuğu aşağıladığını düşünelim; anne-babanın çocuğa söyledikleri ‘Sen bebek misin, çok komiksin, herkes seninle alay edecek, okula gittiğinde arkadaşların seninle konuşmayacak, parmağını emdiğin için kaka çocuk oluyorsun, ya da bebekler gibi parmağını emiyorsun’ gibi sözler, alaycı ve küçümseyici ifadelerdir ve çocuğun kendine ve diğer insanlara karşı olan güvenini zedeleyebilir.  Çocuğu, sosyal ilişkilerden uzaklaşmaya ve yalnızlığa itebilir.

 

Sonuç olarak, bu tip baskılayıcı, aşağılayıcı, cezalandırıcı tutumlar hiçbir uyum ve davranış bozukluğunu çözemediği gibi parmak emme davranışını da ortadan kaldırmaz, üstelik hem sorunun daha şiddetli ve daha sıklıkla ortaya çıkmasına neden olur, hem çocukla aile arasındaki iletişimi zedeler, hem de yeni sorunlara yol açar.

 

Bu tip yöntemler yerine, parmak emme sorununu ortadan kaldırabilmek için bu soruna neden olan faktörleri tespit etmek ve bunları ortadan kaldırmak, ya da bunları çözmek gerekir. Sorunun ortaya çıkmasına sebep olan faktörleri bulup, onları ortadan kaldırmak en kalıcı ve doğru çözümü sağlar; ancak sebepleri tespit etmek aileler için her zaman çok kolay olmayabilir. Bu nedenle ailelere, çocuklarında parmak emme sorunu varsa, bir uzmana başvurmalarını öneriyoruz. Psikologlar bu davranışın sıklığını, şiddetini ve ne kadar devam ettiğini göz önünde bulundurarak, kimi zaman çocuğa oyun terapisi uygulayabilirler, kimi zaman anne-babaya yönlendirici bir danışmanlık hizmeti sunabilirler, kimi zaman da hem çocukla hem anne babayla birlikte çalışabilirler.  Parmak emme davranışının çok uzun süre ve sıklıkla devam etmesi halinde sorun sadece bir uyum ve davranış bozukluğu olmaktan çıkar kimi zaman diş problemlerine, ağız ya da dudak yapısında bozukluğa hatta diğer sağlık problemlerine de neden olabilir.

 

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>